Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Ruiny kościoła św. Stanisława w Żarkach


Żarki to miasto w powiecie myszkowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej. Są starą, średniowieczną miejscowością, która prawa miejskie uzyskała (wedle znanych źródeł pisanych) przed 1382 rokiem. W 1406 Żarki zostały ponownie ulokowane przez Władysława Jagiełłę. W XVII wieku miasto zmieniło swe położenie w wyniku zarazy. Na miejscu istniejącej wtedy, drewnianej kaplicy, stoją dziś ruiny kamiennego, XVIII-wiecznego kościoła św. Stanisława – zakonserwowane i udostępnione do zwiedzania.

Historia Żarek

Nazwa Żarki ma pochodzić z czasów pogańskich, gdy na tym miejscu stały żary, czyli stosy drewna, na których palono ciała zmarłych. Istnieją przypuszczenia, iż właśnie wzgórze Laskowiec z ruinami świątyni mogło pierwotnie pełnić funkcje kultowe, a później grzebalne. Podanie ludowe zaś głosi, że pierwszy w tym miejscu kościół ufundował bogaty rycerz, jako wotum za szczęśliwy powrót z wyprawy wojennej. Wedle źródeł historycznych już w XIV wieku młyny żareckie z woli księcia Władysława Opolskiego płaciły dziesięcinę klasztorowi na Jasnej Górze. W XVI wieku właścicielami Żarek byli Myszkowscy, po nich Korycińscy, a od wieku XVII - Męcińscy herbu Poraj. Gdy w roku 1661 ludność Żarek wymarła od zarazy, Jan Męciński przeniósł miasto na inne miejsce – tu, gdzie istnieje do dziś. W 1829 roku następnym dziedzicem tych włości został Piotr Steinkeller - jeden z najbardziej zasłużonych przemysłowców w Zagłębiu. Steinkeller założył w Żarkach kuźnię, warsztaty mechaniczne, fabrykę maszyn, naczyń kuchennych oraz młyn parowy. Wyrabiano tu także słynne w całym kraju dyliżanse pocztowe, nazywane popularnie steinkellerkami. Żarki utraciły prawa miejskie za udział mieszkańców w powstaniu styczniowym i odzyskały je dopiero 1 lipca 1949 roku.

Kościół św. Stanisława

Kościół pw. św. Stanisława, biskupa-męczennika, zbudowany został przed 1782 rokiem. Wymurowano go z łamanego kamienia wapiennego, na wzgórzu Laskowiec, w miejscu starej kaplicy, gdzie - jak głosi podanie - położone były też ówczesne Żarki. Budowla ta wzmiankowana była w 1595, 1748 i 1763 roku, jako przydrożna, drewniana kaplica, przy ważnym trakcie handlowym, prowadzącym z Krakowa do Częstochowy. Pozostałości ścian murowanego, barokowego kościoła, mówią, że była to niewielka, jednonawowa świątynia z wielobocznie zamkniętym prezbiterium. Posiadała pierwotnie trzy ołtarze i dwa wejścia. Wnętrze doświetlone było przez trzy lub cztery okna. Nawę prawdopodobnie przykrywał dwuspadowy dach, zaś prezbiterium - niższy, wielospadowy. Przy kościele znajdował się cmentarz – pozostałość jeszcze z czasów istnienia owej drewnianej kaplicy. Przeprowadzone na nim jakiś czas temu badania archeologiczne ujawniły m.in. pochówki z drugiej połowy XV wieku. Od połowy XIX wieku kościół – z nieznanych przyczyn - znajduje się w stanie trwałej ruiny. Pozostałości murów zostały uporządkowane i zakonserwowane w latach osiemdziesiątych XX wieku, dzięki staraniom członków Towarzystwa Przyjaciół Żarek, a zwłaszcza dzięki Wojciechowi Mszycy – dziennikarzowi Dziennika Zachodniego.

Lokalizacja
ulica Cegielniana
42-310 Żarki
Żarki
Jura Krakowsko-Częstochowska
w mieście, na wzgórzu
Informacje ogólne
: kościoły
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok
Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę po centrum Żarek!
Zapraszamy na audiowycieczkę szlakiem kultury żydowskiej w Żarkach!
Pliki dźwiękowe
1394
/Media/Default\.MainStorage/Poi/sixvph0a.epa\1394.mp3

W pobliżu
Żarki
Kuesta jurajska jest progiem skalnym, ciągnącym się z południa na północ Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, od okolic Klucz koło Olkusza, aż po Częstochowę. Najefektowniej próg prezentuje się pomiędzy miejscowościami Żarki i Jaworznik. Przebiega tędy widokowa droga wojewódzka nr 792. Warto zatrzymać się na wzgórzu Laskowiec, które wznosi się na 390 m n.p.m. i prawie na 80 m ponad dno doliny Warty. Można podziwiać z niego piękne panoramy, a warte zwiedzenia są ruiny kościoła św. Stanisława.
Żarki
W niewielkim miasteczku Żarki, położonym w powiecie myszkowskim na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, zachował się unikatowy zespół kilkudziesięciu zabytkowych stodół. Murowane z kamienia wapiennego budynki skupiły się we wschodniej części miasta, w pobliżu popularnego w całym regionie targowiska miejskiego. Wzniesiono je pod koniec lat 30. zeszłego wieku, w miejsce wcześniejszych, drewnianych, strawionych przez pożar. W jednym z budynków odbywa się cykliczna impreza zwana „Kupieckim Sąsiekiem”.
Żarki
Muzeum Dawnych Rzemiosł to muzeum interaktywne – rodzaj parku technicznego. Elementy ekspozycji pozwalają na: dotykanie, zaglądanie, sprawdzanie, wąchanie itd. Zwiedzający będą mogli samodzielnie wykonywać drobne prace związane z rzemiosłami, zarówno podczas zwiedzania ekspozycji jak i w sali warsztatowej. Obiekt jest przystosowany do zwiedzania przez osoby niepełnosprawne.
Żarki
Kościół pod wezwaniem św. św. Szymona i Judy Tadeusza w Żarkach został zbudowany na początku XVI wieku. W pierwszych latach XVIII spłonął, ale odbudowano go (w nieco zmienionym kształcie) staraniem Męcińskich, ówczesnych właścicieli. Ponownie uległ przebudowie w latach 1846-1847. Obecnie jest to eklektyczna budowla z wieżą przykrytą barokowym hełmem. W środku znajduje się m.in. barokowy ołtarz główny z obrazem Przemienienia Pańskiego.
Żarki
Żarki, miejscowość położona na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej, zachowały po dziś dzień urok dawnych niewielkich miasteczek. Prawa miejskie otrzymały Żarki już na przełomie XIV i XV wieku, z tego więc czasu pochodzi ich układ urbanistyczny z trapezowatym rynkiem pośrodku i wychodzącymi z narożników ulicami. Niezwykłym elementem krajobrazu Żarek jest zespół kamiennych stodół, stojących we wschodniej części miasta.
zobacz więcej
Szlak Orlich Gniazd
Mirów
Jest to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych obiektów na szlaku Orlich Gniazd. Leżąca na wzniesieniu, monumentalna bry... więcej>>
Złoty Potok
„Ostrężnik” jest leśnym rezerwatem przyrody, z pozostałościami średniowiecznego zamku położonym w gminie Janów, kilka ki... więcej>>
Bobolice
Położony na malowniczym, skalistym wzgórzu zamek w Bobolicach to jedna z bardziej znanych warowni leżących na Szlaku Orl... więcej>>
Morsko
Ruiny zamku rycerskiego „Bąkowiec” pochodzącego z XIV–XV w. znajdują się na terenie wypoczynkowego ośrodka „Morsko Plus”... więcej>>
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.
Gastronomia
Przystań Turystyczna Leśniów położona jest w północnej części Jury Krakowsko – Częstochowskiej, w malowniczym miasteczku Żarki. Z uwagi na wyjątkowe walory widokowe i turystyczne, miejscowość została włączona do Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd. Lokalizacja naszego obiektu sprawia, że jest to idealna baza wypadowa do odkrywania uroków i tajemnic Jury. Fascynujący świat jurajskiej przyrody możemy zacząć zgłębiać już w gminie Żarki. Znajdują się tu liczne białe wapienne skały, kontrastujące z sosnowym lasem i zielonymi jałowcami.
zobacz więcej