Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Ruiny cementowni „Saturn” w Grodźcu


Cement portlandzki to jeden z podstawowych materiałów budowlanych. Metoda jego produkcji została wynaleziona w Anglii, w pierwszej połowie XIX wieku, przez Josepha Aspdina, który swój wynalazek opatentował w 1824 roku. Na ziemiach polskich pierwsza cementownia ruszyła już w roku 1857, w Grodźcu – była piątą na świecie i zarazem przez pewien czas jedyną w całym Cesarstwie Rosyjskim.

Cementownia w Będzinie

Za cementową inwestycją stał ówczesny właściciel Grodźca, Jan Ciechanowski. Wybór miejsca był nieprzypadkowy - w pobliżu znajdowały się złoża surowców potrzebnych do produkcji cementu portlandzkiego oraz kopalnie węgla kamiennego. W pierwszym roku zakład wyprodukował 3 tysiące beczek cementu, a każda z nich ważyła 164 kg. W 1870 roku pracowały już trzy piece wapiennicze oraz 12 pieców do wypalania klinkieru i suszenia kształtek. Trzy lata później cementownia „Saturn” wyprodukował już 5420 ton cementu. Wykorzystano go m.in. przy budowie odnogi kolei warszawsko-wiedeńskiej z Ząbkowic do Sosnowca, czy mostu na Bugu w Brześciu oraz twierdz Warszawskiego Okręgu Wojskowego.

Nowy właściciel

Długoletnim dyrektorem cementowni pozostawał inż. Emil Konarzewski. Po Janie Ciechanowskim fabrykę odziedziczył jego, syn Stanisław. Pod koniec XIX stulecia uruchomił on w Grodźcu drugą kopalnię węgla kamiennego, „Maria”. W 1925 roku Ciechanowscy sprzedali cementownię belgijskiemu koncernowi „Solvay”. Mimo kryzysu firma do 1939 roku rozbudowała zakład, wzniosła również osiedle mieszkaniowe dla pracowników. Fabryką zarządzał wtedy inż. Włodzimierz Kwapiszewski. Z jego inicjatywy ruszyły m.in. dwa nowoczesne piece obrotowe. Cementu z Grodźca używano na przykład przy budowie Obszaru Warownego Śląsk.

Koniec cementowni

W 1977 roku kopalnia „Grodziec” rozpoczęła eksploatację złoża znajdującego się pod cementownią, powodując szkody górnicze i stwarzając niebezpieczeństwo zawalenia się budynków fabryki. Zakład więc w 1979 roku zamknięto. Dziś cementownia "Saturn" jest malowniczą ruiną, z długą na 70 metrów halą pieca obrotowego, silosami, kominami, pozostałościami po bednarni, przesypowni czy pakowni. Jej penetracja jest niebezpieczna!

Lokalizacja
Barlickiego
Będzin
Będzin
Aglomeracja Górnośląska, Zagłębie Dąbrowskie
w mieście
Informacje ogólne
: poprzemysłowe
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Pliki dźwiękowe
0073
/Media/Default\.MainStorage/Poi/trrjr5fc.21q\0073.mp3

W pobliżu
Będzin
Kościół filialny pw. św. Doroty w Będzinie znajduje się na Górze św. Doroty (382 m n.p.m.), zwanej także Górą Przemienienia Pańskiego, w części miasta określanej jako Grodziec. Kościół wzniesiony został w pierwszej połowie XVII w. i przez niemal sto lat pełnił funkcję kościoła parafialnego. W 1865 r. w świątyni umieszczono obraz Matki Bożej, który stał się celem pielgrzymek. Obecnie znajduje się tutaj jego kopia.
Będzin
Grodziec, który był już i wsią, i samodzielnym miastem, stanowi od 1975 roku dzielnicę Będzina, położoną w jego północno-zachodniej części, w rejonie kilku wzniesień. Obok kilkupiętrowych kamienic robotniczych oraz osiedla mieszkaniowego, znajdziemy w Grodźcu także klasycystyczny, wybudowany w 40-tych latach XIX stulecia pałac Ciechanowskich, który obecnie stanowi siedzibę Domu Pomocy Społecznej.
Czeladź
Cmentarz żydowski przy ul. Będzińskiej w Czeladzi służył wyznawcom religii mojżeszowej z dwóch miast: Czeladzi i Będzina. Założono go albo pod koniec XIX, albo na początku XX wieku. Na ponad półhektarowym obszarze odnajdziemy około 3 200 nagrobków. Wyodrębniono miejsca dla zmarłych z Będzina i Czeladzi, jak również mężczyzn i kobiet. Na cmentarzu znajduje się zbiorowa mogiła około 500 Żydów zamordowanych w Będzinie oraz pomnik ofiar Holocaustu.
Będzin
Będzińskie Muzeum Zagłębia prowadzi działalność w dwóch zabytkowych obiektach: XIV-wiecznym, gotyckim zamku na Górze Zamkowej oraz w XVIII-wiecznym pałacu Mieroszewskich w Gzichowie. Pałac na potrzeby muzeum został zaadaptowany w 1983 roku. W świetnie zachowanym i pieczołowicie odrestaurowanym obiekcie urządzono ekspozycje: „Wnętrza stylowe XVIII i XIX wieku”, kolekcji broni, obrazów i grafik Samuela Cyglera oraz wystawy: etnograficzną i archeologiczną.
Czeladź
Czeladź otrzymała prawa miejskie prawdopodobnie w latach 60. XIII wieku, z rąk księcia opolsko-raciborskiego Władysława. Ukształtował się wówczas typowy dla miast średniowiecznych układ urbanistyczny, z kwadratowym rynkiem pośrodku, szachownicą ulic oraz kościołem parafialnym - zamkniętymi w owalu obwarowań. Na czeladzkim Rynku zachowały się do dziś dwa zabytkowe domy, które przywołują dawny wygląd miasta.
zobacz więcej
Szlak Orlich Gniazd
Podzamcze
Zamek Ogrodzieniec to największa warownia Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, a także, bez wątpienia, jeden najpiękniejszy... więcej>>
Podzamcze
Góra Birów, wznosząca się 461 m n.p.m., stanowi jedno z charakterystycznych wzniesień w rejonie Podzamcza i Ogrodzieńca.... więcej>>
Rabsztyn
Rabsztyńskie wzgórze wapienne to idealne miejsce na wzniesienie warowni. Chyba właśnie tak myśleli nasi przodkowie, któr... więcej>>
Morsko
Ruiny zamku rycerskiego „Bąkowiec” pochodzącego z XIV–XV w. znajdują się na terenie wypoczynkowego ośrodka „Morsko Plus”... więcej>>
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>
Częstochowa
Dwupoziomowy lokal kusi własnym produkowanym na miejscu piwem oraz wyjątkową kuchnią z kultowymi już daniami regionalnym... więcej>>
Częstochowa
Restauracja znajduje się w samym centrum miasta, w zabytkowych piwnicach Ratusza Częstochowskiego.
Noclegi
Czeladź
Hotel znajduje się przy drodze krajowej DK4 Kraków - Wrocław w odległości 15 kilometrów od Katowic, co sprzyja organizacji spotkań rodzinnych, biznesowych oraz ułatwia wykorzystanie wolnego czasu na poznawanie uroków Zagłębia Dąbrowskiego.
Czeladź
Hotel Szafran to czterogwiazdkowy obiekt biznesowo – konferencyjny położony w sąsiedztwie: Katowic, Sosnowca i Dąbrowy Górniczej.
zobacz więcej